The post Świetlana przyszłość dziennikarstwa appeared first on Europejskie Obserwatorium Dziennikarskie - EJO.

The post Dziennikarstwo przyszłości appeared first on Europejskie Obserwatorium Dziennikarskie - EJO.

RAPORT EJO

Jak to często bywa, w debacie nad przyszłością dziennikarstwa w Stanach Zjednoczonych pojawiło się nowe, modne określenie.

Tym nowym elementem dialogu stało się „przedsiębiorcze dziennikarstwo”, czyli entrepreneurial journalism.  Stoi za nim idea mówiąca, że w celu „odnowy” zawodu i konfrontacji z realiami ekonomicznymi profesji, dziennikarz musi być innowacyjny. Koncepcję tę popierają fundacje, takie jak John S. and James L. Knight Foundation oraz renomowani „guru” dziennikarstwa internetowego, tacy jak Dan Gillmor, Jeff Jarvis i Jay Rosen. Chociaż idea jako taka jest mocno promowana, sceptycy dostrzegają w niej kamuflaż i ładnie brzmiące określenie postępującej samoeksploatacji.

Amerykańskie instytucje edukacyjne widzą siebie jako kluczowych aktorów, którzy powinni odegrać rolę w zażegnaniu nowego kryzysu mediów. W sytuacji, gdy publikować może każdy, wszędzie i o każdej porze, ważne jest aby instytucje zajmujące się edukacją dziennikarską rozumiały, jakie środowiska sprzyjają najlepszemu, najbardziej odpowiedzialnemu dziennikarstwu – dziennikarstwu, które niestety jest stresujące, czasochłonne i kosztowne. Zadanie nie należy do błahych, gdyż dotyka nas klątwa ery cyfrowej – informacji jest więcej niż kiedykolwiek, ale coraz mniej osób strzeże ich bram. Ta sama rewolucja w komunikacji, która, zdaniem zwolenników dziennikarstwa obywatelskiego, z każdego uczyniła reportera, sparaliżowała amerykański model profesjonalnego dziennikarstwa finansowanego z wpływów reklamowych.

Cyfrowa rewolucja ma wyjątkowe zalety, szczególnie w zakresie uniezależnienia dziennikarstwa od wsparcia potężnych firm medialnych. Z drugiej jednak strony oczywistym jest, że np. wartości i umiejętności związane z dziennikarstwem śledczym są tak ważne, jak były zawsze.

W ciągu ostatniej dekady media i technologie doświadczyły fali rozwoju, która przyniosła ze sobą wiele typów cyfrowych, nieszablonowych rozwiązań.  Tymczasem szkoły dziennikarskie były przez wiele lat postrzegane jako instytucje anachroniczne, prowadzone przez skostniałą kadrę, oderwaną od nowej rzeczywistości. Obecnie jednak, wielu liderów w dziedzinie dziennikarstwa uznaje, że sytuacja ulega poprawie –  wzrasta jakość kadry, która przygotowuje lepiej wykształconych i orientujących się w nowych technologiach absolwentów.

Należy przyznać, że amerykańskie instytucje edukacyjne podejmują kroki w kierunku wykorzystania potencjału przedsiębiorczego dziennikarstwa – w celu ożywienia skostniałych modeli, wprowadzając narzędzia służące kooperacji i promując inicjatywy ukierunkowane na rozwiązanie problemów branży medialnej.

Krytyczny rozwój innowacji w mediach był możliwy częściowo dzięki szeregowi nowych możliwości i zachęt opracowanych przez instytucje edukacyjne. Wiele szkół dziennikarskich poszerzyło swoje programy, umożliwiając studentom zaangażowanie w innowacyjne procesy dziennikarskie, odpowiadające realiom cyfrowej rzeczywistości.

Trening i programy przedsiębiorczego dziennikarstwa dla profesjonalistów

Szereg programów i przedsięwzięć instytucjonalnych podejmuje istotne wysiłki ukierunkowane na znalezienie nowych odpowiedzi na problemy dziennikarstwa. Poniżej przedstawiamy krótki przegląd takich przedsięwzięć.

Dwa program dla profesjonalnych dziennikarzy, cieszące się legendarną reputacją –  Harvard’s Nieman Foundation oraz John F. Knight Fellowships na Universytecie Stanforda – nadal zajmują wysoką pozycję wśród motorów innowacyjności w dziennikarstwie. Program praktyk oferowany przez Nieman Foundation to najstarszy i najbardziej renomowany program kształcenia dziennikarzy z całego świata, który od 1938 roku udzielił zawodowego i intelektualnego wsparcia ponad 1300 dziennikarzom.  Struktura programu pozostaje w zasadzie bez zmian, jednak niektóre inicjatywy Nieman Foundation zasługują na uwagę. Na czele innowacyjnych rozwiązań plasuje się słynne Nieman Journalism Lab, doskonały serwis internetowy oferujący informacje na temat przyszłości dziennikarstwa, nowych modeli biznesowych, innowacji i dobrych praktyk w cyfrowej rzeczywistości.

Nieman Lab jest także odpowiedzialny za Fuego, internetowe narzędzie monitorujące serwis Twitter, w poszukiwaniu treści związanych z dziennikarstwem oraz Encyclo, internetową encyklopedię z informacjami o organizacjach, instytucjach i zagadnieniach mających wpływ na dziennikarstwo.

Oprócz tego istnieje Nieman Reports, bardziej tradycyjny kwartalnik (oraz strona internetowa) skoncentrowany na wyzwaniach i szansach stojących przed dziennikarstwem oraz Nieman Watchdog, strona stworzona w celu informowania dziennikarzy o różnych sposobach sprawowania kontroli nad wpływowymi osobami publicznymi oraz  możliwościach pociągnięcia ich do odpowiedzialności. Istnieje również Nieman Storyboard, platforma skoncentrowana na przyszłości literatury faktu, prezentująca przykłady znakomitej narracji dziennikarskiej.

Stypendia oferowane prze fundację Knighta skierowane zostały ostatnio na wspieranie dziennikarskich innowacji i ich liderów. Szczególnym powodem do dumy dla prezesa Knight Fellowships, Jamesa Bettingera, jest program „18 dni w Egipcie”, który określa on jako „narzędzie dziennikarstwa i dokumentacji opartej o crowdsourcing”. W latach 2010-2011 program ten opracowała dwójka stypendystów Knight,  Jigar Mehta i Hugo Soskin. Został on zaprojektowany w celu skanalizowania strumienia zdjęć, materiałów video, maili i wpisów na Twitterze, współdzielonych przez Egipcjan w czasie powstania w 2011 roku.  Jak wyjaśnia Bettinger, narzędzie to „używało geograficznie i czasowo oznaczonych telefonów komórkowych w celu stworzenia interaktywnych raportów z wydarzeń”. Więcej takich kreatywnych, aktualnych produktów dziennikarskich może służyć jako oczekiwane wytchnienie od tradycyjnego teoretyzowania na temat przyszłości mediów.

Zgodnie z zamiłowaniem Uniwersytetu Stanforda do śmiałych idei, jego kolejne, godne pochwały „dziecko”, Knight News Challenge, odcisnęło piętno na debacie nad zmieniającą się kondycją dziennikarstwa. KNC – międzynarodowy konkurs na innowacje w mediach, organizowany przez  Knight Foundation – został zapoczątkowany w 2006 roku. Miał on na celu przyspieszenie innowacji w dziennikarstwie i sektorze informacyjnym, poprzez finansowanie i wspieranie „najlepszych, przełomowych pomysłów”. Pięć lat później i po przyznaniu nagród o wartości 27 milionów dolarów, Knight unowocześnił pierwotną wersję konkursu i stworzył Knight News Challenge 2.0, podkreślając szybkość i elastyczność (oferując trzy tematyczne konkursy w roku zamiast jednego, z szybszą wymianą uczestników) oraz koncentrując się na nowych obszarach tematycznych. Aktualna runda konkursu dotyczy „sieci” i skupia się na projektach, które najlepiej wykorzystują istniejący software i platformy w celu poszukiwania nowych sposobów przekazywania informacji.

Dotychczasowi uczestnicy KNC zaprojektowali takie narzędzia jak DocumentCloud, czytnik dokumentów umożliwiający użytkownikom dostęp do szerokich zasobów informacji o osobach, miejscach i organizacjach opisanych w dokumencie, Ushahidi  – narzędzie crowdsourcingu oraz NextDrop, który za pomocą wiadomości tekstowych informuje mieszkańców miasta w Indiach o dostępności wody.

Ustanowione w 2011 roku, za sprawą dotacji o wartości 4,2 milionów dolarów, Knight News Innovation Laboratory zostało stworzone jako wspólna inicjatywa Medill School of Journalism oraz McCormick School of Engineering and Applied Science przy Uniwersytecie Northwestern.  U źródeł współpracy leży fuzja dziennikarstwa i nauk informatycznych, ukierunkowana na poprawę cyfrowej infrastruktury, która mogłaby pomóc dziennikarstwu wejść w nowy etap.  

Knight Lab dołącza do grona programów ukierunkowanych na technicznie zorientowane dziennikarstwo, które wyrastają w Stanach Zjednoczonych jak grzyby po deszczu. Wśród nich można wymienić Studio 20 na Uniwersytecie w Nowym Jorku,  program magisterski łączący dziennikarstwo i nauki komputerowe na Uniwersytecie Columbia, czy program dla dziennikarzy/developerów w ramach Medill (szkoła dziennikarska w ramach Uniwersytetu Northwestern). Unikalną cechą Knight Lab jest jego ścisła współpraca z grupami medialnymi regionu Chicago, takimi jak The Tribune Company, Chicago Public Media, The Daily Herald, Chicago Community News Trust oraz Chicago News Cooperative. Celem współpracy jest poprawa jakości informacji dostępnych dla odbiorców, którym służą wymienione media.

W 2011 roku, CUNY Graduate School of Journalism (szkoła dziennikarska uniwersytetu miejskiego w Nowym Jorku) otrzymała grant w wysokości 6 milionów dolarów w celu utworzenia Tow-Knight Center for Entrepreneurial Journalism (Centrum Przedsiębiorczego Dziennikarstwa Tow – Knight) oraz pierwszego programu studiów magisterskich w dziedzinie przedsiębiorczego dziennikarstwa. Centrum chlubi się trójelementowym planem, którego celem jest zapewnienie zrównoważonej przyszłości wysokiej klasy dziennikarstwa. Plan ten opiera się na edukacji studentów i profesjonalnych dziennikarzy w zakresie innowacyjności, ekonomii i zarządzania w biznesie, stworzeniu zaplecza do badań prowadzonych w tych obszarach oraz rozwojowi nowych przedsięwzięć dziennikarskich. Nowy program magisterski oferowany przez CUNY będzie się składał z kursów takich jak: nowe modele biznesowe w dziennikarstwie, otoczenie technologiczne, praktyka w nowych mediach, inkubacja nowej firmy czy podstawy biznesu. Oprócz tego odbywać będą się spotkania pod hasłem przedsiębiorczości i wizualnych form narracyjnych.

Przykładem współpracy na dużą skalę jest partnerstwo szkoły dziennikarskiej Uniwersytetu Columbia oraz szkoły inżynierii Uniwersytetu Stanforda, zawarte w celu stworzenia Instytutu Innowacji w Mediach, mającego powstać do czerwca 2014 roku. Zadaniem Instytutu ma być zmniejszenie luki pomiędzy dziennikarstwem i technologią oraz zachęcanie do zwiększania powiązań między tymi dyscyplinami. Zamiast funkcjonowania jako tradycyjna szkoła czy jednostka edukacyjna, Instytut ma położyć nacisk na tworzenie produktów i projektów  – podobnie jak to jest w przypadku ukierunkowanych na media inwestorów dostarczających kapitał. Doradcy Instytutu, podobnie jak studenci i kadra, będą mieszanką doświadczeń dziennikarskich, technologicznych i biznesowych.

Kolejna część wyników badań przeprowadzonych przez zespół EJO, dotyczących Europy, opublikowana zostanie wkrótce.

The post Dziennikarz jako przedsiębiorca – szanse i etapy rozwoju w USA appeared first on Europejskie Obserwatorium Dziennikarskie - EJO.

Poznajmy Encyclo – bazę wiedzy dla zajmujących się mediami i dziennikarstwem.

Nowe narzędzie, stworzone przez harwardzkie Nieman Journalism Lab stawia na pierwszym planie potrzebę kontekstualizacji, oferując użytkownikom uporządkowany zasób informacji o mediach: co się dzieje, co się zmienia, co się poprawia, co pogarsza, co musi zostać naprawione i dlaczego.

Encyclo, które Nieman opisuje jako „encyklopedię przyszłości informacji”, to mikrostrona podzielona na tematyczne podstrony. Jak łatwo można się domyślić, Encyclo oferuje encyklopedyczne podsumowania danych tematów. Gdy w opisywanych dziedzinach zachodzą zmiany, wpisy są aktualizowane, uwzględniając bieżący rozwój wydarzeń.

W celu zapewnienia pogłębionego dostępu do danego zagadnienia – bazując na istotności jego poszczególnych aspektów – strony tematyczne oferują wiele innowacyjnych narzędzi. Oprócz linków do odpowiednich stron internetowych i kont na Twitterze, można tam znaleźć kluczowe linki do informacji i komentarzy w mediach. Oferowana jest również lista współzawodników, rywali i konkurentów danego przedsięwzięcia, jak również po pięć najnowszych artykułów na dany temat, przygotowanych przez Nieman oraz Mediagazer.

W celu przetestowania strony odwiedź „Encyclo Roulette“.

The post Encyclo appeared first on Europejskie Obserwatorium Dziennikarskie - EJO.

Debata dotycząca losu mediów drukowanych od pewnego czasu tkwi w martwym punkcie.

Podczas gdy badacze mediów i wydawcy zadają sobie pytanie kiedy nadejdzie koniec, punkt bez możliwości odwrotu, w dziennikarstwie pojawił się nowy trend. „Webdoc” (skrót od dokumentalnych form w Sieci – „Web” i „documentary”) jest nową, innowacyjną formą przekazywania informacji. Co prawda, nie wykorzystuje się tu żadnych „papierowych” form, ale webdoc korzysta z doświadczeń mediów drukowanych i, podobnie jak one, oferuje szeroki zakres informacji na dany temat. Stosując elementy klasycznych projektów internetowych, webdocs są w gruncie rzeczy stronami internetowymi prezentującymi szeroki wachlarz narzędzi, służących do informowania o konkretnym temacie czy zdarzeniu.  Interaktywna mieszanka zdjęć, ilustracji, plików wideo, wywiadów, notatek i animacji przeplata się tu z aktualizowanymi na bieżąco informacjami i pogłębionymi raportami. Mówiąc krótko, po webdoc można surfować, można go czytać, oglądać i słuchać.

Aby webdoc funkcjonował na wysokim, profesjonalnym poziomie, konieczne jest wsparcie zespołu porównywalnego z zespołem redakcyjnym w gazecie. W celu koordynacji technicznych aspektów projektu, konieczni są producenci wideo, programiści, edytorzy i profesjonalni fotografowie. Trzeba też pamiętać o nieocenionej roli archiwistów. Webdocs są bowiem często przykładem wyjątkowej, zbiorowej pamięci dotyczącej opisywanych wydarzeń.

Informacyjni „puryści” kręcili nosem na garstkę eksperymentalnych stron, które pojawiły się pod koniec 2008 roku. Oskarżali je o prezentowanie informacji w przesadnie „spektakularnej” formie. Inni krytycy wskazywali, że informacje są kształtowane tak, aby lepiej współgrać z elementami wideo. Nic nie jest jednak bardziej dalekie od prawdy – wystarczy spojrzeć na kilka przykładów webdoc, aby zrozumieć, jak mogą być innowacyjne.

Za dobry przykład może posłużyć Prison Valley, interaktywna forma dokumentalna, wykorzystująca sieć do pokazania historii Cañon City w Kolorado, amerykańskiego miasta, w którym znajduje się 13 więzień. Prison Valley łączy w sobie nagrania wideo, blogi, a nawet aplikacje na iPhone – wszystko po to, aby w dziennikarski sposób pozwolić widzom na odkrycie niezwykłej historii. Dzięki debacie na webdoc, „więzienne” Cañon City przyciągnęło uwagę wielu nadawców. Temat szeroko opisywała także prasa, czerpiąc z Sieci siłę napędową.

Kolejny webdoc  koncentruje uwagę na Bliskim Wschodzie, ukazując niewiarygodne historie osób pochodzących z Gazy i Sderot (projekt Gaza-Sderot*). Na podzielonym ekranie ukazane są losy jednostek żyjących po obu stronach (odbiorca ma możliwość wyboru epizodów). Dwa miasta opisane są poprzez wywiady z mężczyznami, kobietami i dziećmi. Osiemdziesiąt dwuminutowych plików wideo ukazuje sceny z codziennego życia: sport, muzykę, namiętności, ból. Klipy opatrzone są napisami w języku angielskim, arabskim, arabskim – palestyńskim, francuskim i niemieckim. Można je oglądać w kolejności chronologicznej lub w odniesieniu do konkretnej osoby czy tematu. Tak jak w przypadku Prison Valley, reportaże wzbogacone są blogami, komentarzami na żywo i innymi narzędziami z zakresu mediów społecznościowych.

From Zero porusza zagadnienie, które nieustannie okupuje włoską przestrzeń medialną, a mianowicie trzęsienie ziemi  w Abruzzo, w l’Aquilii. W opisie projektu czytamy: (From Zero) „Daje nam możliwość podążania krok po kroku za głównymi bohaterami, ukazując codzienne życie tych, którzy zmagają się z zagrożeniem i starają się znaleźć wyjście z trudnej sytuacji. Pokazuje to, czego zwykle nie widzimy i o czym się nie mówi”. Projekt przedstawia życie ratowników, lekarzy i budowniczych zaangażowanych w rekonstrukcję miasta, jak również oczekujących na nowe domy mieszkańców. Webdoc From Zero stworzył łatwo dostępne, otwarte dla wszystkich archiwum, w którym codziennie pojawiają się nowe epizody. Także i w tym przypadku, gazety wykorzystują projekt w celu zdobycia materiałów dostępnych jedynie w Sieci. W ten sposób artykuły stają się bardziej zrównoważone i nawiązują do szczegółów, które wcześniej opisywane były jedynie pobieżnie.

Kolejny spektakularny projekt, w przypadku którego użytkownik jest prawdziwym obserwatorem, a nie jedynie czytelnikiem, to Honkytonk. Chwytająca momentami za serce opowieść o chińskich górnikach pozwala użytkownikom „nawigować” odbiorem, umożliwiając wybór drogi, którą chcą pójść, pozwalając na przejażdżkę górniczym wózkiem czy zwiedzenie kompleksu państwowych kopalni. Wszystko po to, by opowiadaną historię przywołać do życia.

Obszar zajęty przez tę nową formę dziennikarską to wciąż „terytorium graniczne”, jednak w ogólnym rozrachunku spotkała się ona z pozytywnym odbiorem. Projekty tego typu nie mogą być improwizowane, praca jest kosztowna i wymaga wysokich, specjalistycznych kwalifikacji. Jednocześnie dziennikarze mogą podążać za swoim prawdziwym powołaniem: śledzić wydarzenia, opowiadać historie i udostępniać je publiczności w formie, która pozwala na „mieszanie” różnych form medialnych i przezwyciężenie oklepanej frazeologii batalii pomiędzy drukiem i siecią.

*Gaza-Sderot to wspólny projekt serwisu Arte.tv,  strony internetowej ARTE, francusko-niemieckiego kanału kulturalnego, w koprodukcji z  izraelskim zespołem Alma Films/Trabelsi Productions – w kooperacji z szkołą Sapir (Sderot), palestyńskim zespołem Ramattan Studios, francuską wytwórnią filmów dokumentalnych Bo Travail! oraz interaktywną agencją Upian.com

The post Webdoc: nowe oblicze „mieszanego” dziennikarstwa appeared first on Europejskie Obserwatorium Dziennikarskie - EJO.

Źrodło: freemedia.at

Google wspiera grantami innowacyjne projekty dziennikarskie.

Firma Google zdaje się czynem odpowiadać na zarzuty branży prasowej, oskarżającej często amerykańskiego giganta o to, iż w znaczący sposób przyczynia się do upadku prasy drukowanej.

Namacalnym dowodem jest tutaj 5 milionów dolarów, które Google przeznaczyło jesienią ubiegłego roku na wspieranie wszelkiego rodzaju innowacji w mediach, nie tylko zresztą drukowanych. Około 2 milionów dolarów z tego funduszu otrzymała już amerykańska Fundacja Knighta, dokładniej zaś prowadzony przez nią program Knight News Challenge.

Obecnie, 2,7 miliona dolarów trafiło natomiast na konta International Press Institute (IPI), z siedzibą w Wiedniu. IPI w terminie 23 lutego-1 czerwca zbierać będzie propozycje wsparcia projektów, które mogą się przyczynić do jakościowego rozwoju dziennikarstwa w Europie, Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie.  Środki te, przyznawane w drodze konkursu, trafić mogą zarówno do podmiotów komercyjnych, jak również organizacji non-profit.

Więcej informacji na ten temat na stronie IPI

The post Dobry wujek Google appeared first on Europejskie Obserwatorium Dziennikarskie - EJO.