Od kiedy kontrowersyjna decyzja Komisji Europejskiej o „prawie do bycia zapomnianym” weszła w życie, stała się szeroko dyskutowaną kwestią, również w Niemczech. Czy wyszukiwarki internetowe powinny być zobowiązane, nawiązując do decyzji Trybunału Sprawiedliwości, do usuwania informacji uznanych za „nieadekwatne, bez znaczenia, czy obecnie nieznaczących”? Kto powinien decydować o tym, która zawartość pasuje do tych kategorii?

„Google nie czuje się komfortowo z tą decyzją z wielu powodów” – powiedział niedawno Eric Schmidt, jeden z dyrektorów wykonawczych Google, podczas konferencji prasowej w Berlinie. „Po pierwsze, szczegółowość rozporządzenia jest niejednoznaczna, a po drugie ta sytuacja wymaga od nas zatrudnienia niewiadomej liczby ludzi. Ciężko nam określić skalę problemu”.

Mimo iż rozporządzenie nawiązuje do wszystkich wyszukiwarek internetowych funkcjonujących w Europie, to właśnie Google jest podmiotem najbardziej dotkniętym jego wejściem w życie. Korporacja posiada ponad 80% europejskiego rynku wyszukiwarek internetowych, a ponad 90% w samych Niemczech. W październiku tego roku Google otrzymało około 142 tysiące żądań z całej Europy o usunięcie linków z ponad 490 tysięcy stron internetowych.

Aby pomóc wyjaśnić rozporządzenie, Google zapowiedziało utworzenie komitetu doradczego, w skład którego wejdzie współzałożyciel Wikipedii, Jimmy Wales, który jest jednym z najostrzejszych krytyków rozporządzenia. Komitet odwiedzi główne stolice Europy i wysłucha poglądów lokalnych ekspertów na temat rozporządzenia. Po odbyciu zaplanowanych wizyt, na początku 2015 roku zostanie opublikowany raport.

Eric Schmidt był moderatorem konferencji prasowej Google w Berlinie. Podczas intensywnej dyskusji nawiązywano do silnego nacisku na ochronę danych osobowych w Niemczech oraz do kwestii pamięci historycznej.

„Jestem zdziwiony, że w Niemczech, kraju o najsilniejszym na świecie prawie dotyczącym dokumentowania przeszłości i odpowiedzialności jednostek za historię, obywatelom tak łatwo przyjdzie stwierdzić ‘to szkodzi mojej reputacji i chcę, żeby zostało usunięte ze wszystkich możliwych wyszukiwarek internetowych’ podczas, gdy informacja jest faktycznie istotna”, powiedział Frank La Rue, specjalny sprawozdawca Komisji Praw Człowieka ONZ. „Jak pogodzić te różne koncepcje [prywatności i dostępu do informacji]?”

Pozwolenie jednostkom na usuwanie linków „utrudnia dziennikarzom możliwość do swobodnego rozpowszechniania informacji”, powiedział Matthias Spielkamp, członek niemieckiego oddziału organizacji Reporterzy Bez Granic. „Obywatele również zostają pozbawieni swobodnego pozyskiwania informacji. Linki mogą być usuwane z lokalnej wyszukiwarki, np. Google.de bez wiedzy osoby, która zamieściła tam informacje. W ten nieuczciwy sposób pozwala się informacjom dyskretnie znikać” mówił Spielkamp.

„Zamieszczający informacje w Internecie muszą dostawać wiadomość o tym, że ich zawartość jest usuwana z wyszukiwarek” mówił Spielkamp. „Jeżeli właściciele informacji zakwestionują prośbę o usunięcie linku, muszą otrzymać potwierdzenie z danymi personalnymi osoby domagającej się egzekucji ‘prawa do bycia zapomnianym’, żeby mogli rozwiązać problem niewygodnej informacji bezpośrednio z osobą, która wnioskowała o jej usunięcie”.

Prywatne przedsiębiorstwo nie powinno być obciążone podejmowaniem decyzji o tym, które linki powinno się usunąć, powiedział Jimmy Wales, zwłaszcza gdy funkcjonuje ono w złożonym środowisku różnych systemów prawnych w każdym z krajów europejskich. Na przykład, każdy kraj posiada swoje metody rozróżniania osób publicznych i prywatnych, a tylko ta ostatnia grupa może żądać usunięcia linków z informacjami na ich temat.

„Uważam tę sytuację jako kłopotliwą z filozoficznego punktu widzenia”, powiedział Wales. „Jeżeli potraktujemy Google jako organizację nieneutralną, to znaczy przedkładającą ‘prawo do bycia zapomnianym’ ponad swoimi algorytmami w celu wybrania najlepszych wyników wyszukiwania, to w jaki sposób mają oni mieć prawo decydować o tym, które informacje powinny zostać usunięte?”.

Dr Moritz Karg, reprezentant Urzędu Ochrony Danych w Hamburgu zgodził się, że każdy europejski kraj powinien sam osądzić, które linki powinny zostać usunięte w oparciu o własne prawo i kulturę, ale samo usunięcie powinno mieć skutek ogólnoświatowy.

Dr Luciano Floridi, profesor filozofii etyki i informacji na Uniwersytecie Oksfordzkim wzywał do humanistycznego podejścia do rozporządzenia. „Rozmawiałem z osobami, które były bardzo dotknięte przez błędne informacje na swój temat. To zupełnie zmieniło moje poglądy na kwestię tego, jak dalece powinniśmy się posunąć w obronie prawnego statusu informacji znajdującej się w Sieci, gdy w grę wchodzi paraliżowanie ludzkiego życia”, mówił profesor.

„Prawo do bycia zapomnianym” nie usuwa informacji, tylko usuwa dane na jej temat z wyszukiwarki internetowej, podkreślał Ulf Buermeyer, sędzia i ekspert prawa konstytucyjnego z Sądu Berlińskiego. Informacja pozostanie w Internecie, ale stanie się po prostu trudniejsza do znalezienia.

„To, o czym naprawdę rozmawiamy”, mówił Schmidt, „to prawo do zmuszania Google do usuwania linków w określonych warunkach, a nie do zapomnienia”.

Zdjęcie: Flickr SLMears

Przepisy UE dające jednostkom „prawo do bycia zapomnianym” (ang. right to be forgotten) w Internecie zostały skrytykowane przez brytyjskich dziennikarzy po tym, jak Google usunęło linki do ich artykułów w swojej wyszukiwarce. Robert Peston, redaktor w dziale ekonomicznym BBC News, posądził ostatnio Google o cenzurę i powiedział, że przepisy „ograniczą wolność wypowiedzi i stłumią prawo dziennikarzy do informowania, które leży w publicznym interesie”. The Guardian opisał tę dyrektywę jako „spore wyzwanie dla wolności prasy”.

Prawo do bycia zapomnianym zostało zastosowane przeciwko Google w maju bieżącego roku, jako następstwo apelacji złożonej w Trybunale Sprawiedliwości przez hiszpańskiego prawnika. Trybunał nakazał usunięcie z hiszpańskiej wyszukiwarki Google informacji o odzyskaniu przez prawnika domu w 1998 r. oraz umożliwił usunięcie wszelkich innych informacji uznanych za „nieadekwatne, bez znaczenia lub obecnie nieznaczące” na żądanie zainteresowanego obywatela. Od tego czasu Google zarejestrowało w Europie ponad 70 tysięcy żądań usunięcia linków do ponad 267 tysięcy stron.

Wśród pierwszych usuniętych artykułów znajdował się wpis na blogu napisany przez Roberta Pestona w 2007 roku, krytycznie oceniający jednego ze znanych bankierów oraz artykuł z 2010 roku z Guardiana, w którym opisywano sędziego piłkarskiego, który kłamał w sprawie błędnie podyktowanego rzutu karnego. W obu tych przypadkach dziennikarze, którzy napisali artykuły, zasłaniali się działaniem w imieniu interesu publicznego. Google po apelacji Guardiana odstąpiło od usunięcia artykułu dotyczącego sędziego piłkarskiego. Eksperci zajmujący się mediami mówią, że niezdecydowanie Google co do linków, które mają usunąć, pokazało, że nie można wymagać od korporacji osądu w sprawie usuwania artykułów z Internetu.

Mark Stephens, londyński prawnik zajmujący się problematyką mediów, argumentuje, że „utrzymywanie mediacji odpowiedzialnej za decyzję, która informacja leży w interesie publicznym, jest niebezpieczna i niewykonalna: na samym Google występuje ponad 100 miliardów operacji wyszukiwania miesięcznie, które w teorii mogłyby zostać poddane weryfikacji autentyczności i adekwatności, a także zgodności z prawem”.

Stephens uważa, że nowa dyrektywa będzie stronnicza wobec wysoko postawionych grup społecznych. „Ten daleko idący wyrok prawdopodobnie bardziej pomoże wpływowym ludziom manipulować w historii, niż pozwoli jednostkom na większą kontrolę swojej tożsamości w Internecie” – napisał tuż po ogłoszeniu dyrektywy. Organizacja Indeks Cenzury (The Index on Censorship) również próbuje zmierzyć się z nowym prawem. W swoim oświadczeniu organizacja napisała, że „ przypomina to sytuację, w której rząd przekazuje bibliotekarzom władzę do decydowania o książkach, które ludzie mogą przeczytać (w zależności od społecznego zapotrzebowania), a później zamyka do tych książek dostęp”. Działacze organizacji mówią, że Google celowo zastosowało nowe prawo bardzo liberalnie, żeby stworzyć dyrektywie zły wizerunek i podkreślić jej wady.

Paul Bernal, wykładowca prawa mediów i własności intelektualnej na Uniwersytecie Anglii Wschodniej, uważa, że decyzją Google było usunięcie linków do artykułów autorstwa uznanych nazwisk w świecie dziennikarstwa, takich jak Robert Peston czy komentator Guardiana, Roy Greenslade, mając nadzieję, że takie działania zwrócą uwagę na problem cenzurowania prasy.

Bernal jest jednym z wielu obrońców prywatności, który uważa, że nowa dyrektywa Trybunału Sprawiedliwości mimo swoich niejasności i trudności w zastosowaniu jest słuszna. W jego opinii, koncepcja powinna zostać doprecyzowana oraz wprowadzona w życie jako część nowego unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych. „Prawidłowo wykonana reforma, napisana lepszym językiem, zawierająca odpowiednią wersję prawa do bycia zapomnianym, jest najlepszym rozwiązaniem” – powiedział Bernal. „Jeżeli dyrektywa wprowadzona zostałaby szybko zamiast jej podważania i opóźniania, wtedy wszyscy moglibyśmy zapomnieć o orzeczeniu dotyczącym hiszpańskiego Google i pójść dalej zarówno w prawnym jak i praktycznym znaczeniu. Myślę, że takie rozwiązanie jest korzystne dla wszystkich.”

Brytyjski minister sprawiedliwości Simon Hughes powiedział, że jednocześnie z utrzymaniem prawa obywateli do prywatności, rząd Wielkiej Brytanii musi również chronić wolność słowa. Powiedział również, że ludzie nie powinni zakładać, że mają „nieograniczone” prawo do usuwania materiałów o sobie z wyszukiwarek internetowych, dlatego że jest to niewygodne i w wielu przypadkach istnienie tych informacji leży w interesie publicznym. Google, który odpowiada za ponad 90% internetowych operacji wyszukiwania w Europie, twierdzi, że posiada setki pracowników (w tym prawników) zajmujących się ocenianiem wniosków o usunięcie informacji. Jak mówi rzecznik prasowy Google: „Jest to dla nas nowy i rozwijający się proces”.

Zdjęcie: Brian J. Matis / Flickr Cc

professional essay writers
where can i buy lisinopril
lasix en gout

best essay writing service
clonidine online
meds

buy Accutane online
buy Cialis online
writing an essay
generic ?levitra

Koncern z Mountain View niepodzielnie panował w roku 2013 w reklamie internetowej, kontrolując  33 procent całego rynku – jak wynika chociażby z raportu eMarketer. A w reklamie mobilnej poczyna sobie jeszcze śmielej.  Jego udział w tym segmencie przekracza nawet 50 procent.

Rynek reklamy mobilnej nadal nie jest co prawda najchętniej eksplorowany przez największych reklamodawców, analitycy są jednak pewni, że w najbliższej przyszłości sytuacja się zmieni. Dynamika wzrostu nie pozostawia wątpliwości – wydatki na reklamę mobilną rosną w tempie 145 procent rocznie. Komu przypadnie największy kawałek tortu? Na razie nie wydaje się, by Google miało poważnych konkurentów, choć spore ambicje mają absolutnie wszyscy.

Przesunięcie budżetów reklamowych w stronę reklamy mobilnej jest naturalnym podążaniem za internautą, który coraz więcej czasu spędza przyklejony do ekranu smartfona lub tabletu. Urządzenia przenośne w codziennych zastosowaniach nieubłaganie wypierają PC-ty, których sprzedaż ciągle spada. Dla firm, które swój model biznesowy oparły o wpływy reklamowe, dostosowanie się do zmieniających się trendów to więc być albo nie być. Wszyscy najwięksi gracze zdają sobie z tego sprawę. Facebook, który za zaniedbania w tej kwestii dostał czerwoną kartkę od akcjonariuszy; Twitter, który szybko musi udowodnić, że może zarabiać i Yahoo, które pod kierownictwem Marissy Mayer udowadnia, że jeszcze się liczy.

Mimo że pracowicie nadrabiają zaległości, wciąż pozostają daleko w tyle za liderem. Facebook, drugi na podium, ma „zaledwie” 15,8 procent rynku, co w porównaniu do ponad 53 procent Google nie wygląda imponująco. Twitter to tylko 1,85 procent i mglista obietnica wzrostów, a Yahoo w ogóle nie załapało się do zestawienia. Dawna portalowa potęga dopiero zaczyna szukać dla siebie miejsca przy stole, a niedawny zakup serwisu mikroblogowego Tumblr być może okaże się krokiem we właściwym kierunku.

Na razie statystyki są jednak jednoznaczne. Google z 1/3 udziałów na rynku reklamy internetowej jest liderem – a w segmencie mobilnym nawet nie daje rywalom szans na podjęcie walki.

Hegemonia giganta z Mountain View może niepokoić zresztą nie tylko jego internetowych rywali. Holdingi, które w reklamie rozdawały karty na długo przed tym zanim Larry Page spotkał Sergeya Brina, od kilku lat bezradnie przyglądały się rosnącej potędze z Doliny Krzemowej . W końcu zaczęły jednak działać. Fuzja Omnicom i Publicis, dwóch z trzech największych graczy na rynku reklamowym, to według wielu komentatorów próba złamania monopolu Google’a. Amerykański Omnicom, do którego należy m.in. DBB, BBDO, TBWA, wraz z francuskim Publicisem, właścicielem Leo Burnett, Saatchi & Saatchi i Starcomu, stworzą Publicis Omnicom Group, którego łączne obroty przekroczą 22 miliardów dolarów.

Trzeci z „wielkich”, brytyjski WPP, zostanie więc w tyle, ale nie wydaje się, że to właśnie było celem. Omnicom, Publicis i WPP rywalizowały bowiem od lat, okopując się na z góry ustalonych pozycjach i mariaż nikomu nie przyszedłby do głowy, gdyby gra nadal toczyła się według dawnych zasad. Pojawienie się Google, który w niedługim czasie zajął najbardziej perspektywiczne segmenty rynku reklamowego, oraz nieustanne spadki w pozostałych segmentach zburzyły jednak stary ład. Dawni królowie muszą dziś walczyć z młodymi wilkami, wśród których Google to zdecydowanie samiec alfa.

Zdjęcie: keso s / Flickr Cc

Według badania zorganizowanego przez globalną grupę public relations, ECCO International, dziennikarze postrzegają media społecznościowe bardziej jako szansę na uzupełnienie własnej pracy, niż zagrożenie dla całej profesji dziennikarskiej.

 

Wspomniana powyżej ankieta została przeprowadzona w styczniu i lutym bieżącego roku na reprezentatywnej próbie 1149 dziennikarzy z 12 krajów, wśród których, poza Polską, wzięli udział pracownicy mediów ze Szwecji, Szwajcarii, Czech, Brazylii, Australii, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Stanów Zjednoczonych, Węgier, Republiki Południowej Afryki, Wielkiej Brytanii i Włoch. Badanie dotyczyło przyzwyczajeń i preferencji dziennikarskich w czasie korzystania z mediów społecznościowych.

 

Nowe źródło informacji

 

Wyniki ankiety dowodzą, że dziennikarze wykorzystują media społecznościowe do analizowania opinii publicznej, szybkiego gromadzenia i prezentowania wiadomości oraz jako narzędzie do budowania własnego zaplecza informacyjnego. Bardziej interaktywne metody pracy medialnej oferowane przez media społecznościowe, takie jak pozyskiwanie tłumu internautów do własnych badań, przeprowadzanie wywiadów online czy współpraca z rozmaitymi organizacjami public relations mają – zdaniem dziennikarzy – znaczenie drugorzędne. Aż 87% badanych traktuje media społecznościowe raczej jako uzupełnienie tradycyjnego dziennikarstwa, niż jako jego zagrożenie. Ta konstatacja jest szczególnie interesująca w obliczu przeobrażeń w obrębie mediów, gdy wydania papierowe gazet ulegają systematycznemu wyparciu na rzecz wydań online, a platformy społecznościowe zyskują miano oficjalnego kanału komunikowania się z obywatelami na płaszczyźnie politycznej (wystarczy przywołać przypadek Radosława Sikorskiego i jego konta na Twitterze) czy z odbiorcami mediów (jak choćby niedawna kłótnia Krzysztofa Bosaka i Jarosława Kuźniara o sprawę ataku na Kubę Wojewódzkiego, która w istocie dotykała problemu statusu dziennikarza w rzeczywistości społeczno-politycznej; owa wymiana poglądów również odbyła się za pomocą Twittera). Traktowanie mediów społecznościowych jako uzupełnienia tradycyjnego dziennikarstwa, choć szlachetne w odniesieniu do korzeni pracy dziennikarskiej, może siłą rzeczy poprowadzić do momentu, w którym media społecznościowe same staną się częścią dziennikarstwa tradycyjnego (telewizja w początkowych latach swego rozwoju też wydawała się wtórna w stosunku do radia).

 

Facebook najpopularniejszy, Twitter wzmacnia pozycję

 

Najpopularniejszą platformą społecznościową wśród respondentów okazał się Facebook, na który wskazało 86% ankietowanych. Wyjątkiem od reguły jest przypadek Wielkiej Brytanii, gdzie od dłuższego już czasu dominuje LinkedIn. Dopiero drugie miejsce zajmuje Twitter (do posiadania na nim konta przyznaje się 61% badanych dziennikarzy), jednak, co ciekawe, w Polsce, Czechach i na Węgrzech drugą pozycję okupuje znacznie młodsza niż Twitter platforma Google+. Analiza wykorzystywania platform społecznościowych do samej pracy dziennikarskiej wykazała jednak, że Twitter jest pierwszym wyborem w Zjednoczonych Emiratach Arabskich (93%), Wielkiej Brytanii (75%), Republice Południowej Afryki (68%) i w Szwecji (50%). W przytoczonych wyżej krajach Europy Środkowo-Wschodniej (Polska, Czechy, Węgry) Twitter jest statystycznie wykorzystywany do pracy tylko przez co czwartego dziennikarza, podczas gdy Facebook przez 71% badanych. Uwzględniając ostatnie trendy medialne wydaje się, że Twitter będzie dziennikarskim narzędziem dla coraz większej grupy pracowników mediów w Polsce, zwłaszcza dla elitarnego grona dziennikarzy, którzy już teraz wykorzystują go jako platformę debaty nad ważkimi problemami społeczno-politycznymi.

 

E-mail popularniejszy niż kontakt osobisty – ale nie w Polsce

 

Według przeprowadzonego badania aż 90% polskich dziennikarzy wykorzystuje kontakt osobisty i rozmowy telefoniczne jako podstawowe źródła zdobywania informacji w codziennej pracy. Dla porównania w podobny sposób gromadzi dane tylko 59% brytyjskich dziennikarzy, znacznie częściej (80% badanych) przyznając się do pracy za pomocą korespondencji mailowej (media społecznościowe w pierwszym wyborze wskazało tylko 17% ankietowanych). W skali globalnej najważniejszymi źródłami dla dziennikarza okazały się odpowiednio: e-mail (75%), kontakt osobisty (70%) i wyszukiwarki internetowe (68%). Z punktu widzenia profesjonalizmu dziennikarskiego sposób pracy rodzimych dziennikarzy jawi się jako najbardziej rzetelny – kontakt osobisty i rozmowy telefoniczne pozwalają na większy poziom weryfikowania otrzymywanych informacji, niż ma to miejsce za pomocą korespondencji elektronicznej. Jednak ta społeczna ostrożność musi zostać skonfrontowana ze systemem dzisiejszej pracy dziennikarskiej, w którym gwałtowny przepływ informacji determinuje potrzebę szybkiego ich publikowania. Dlatego też konieczne jest znalezienie równowagi pomiędzy mozolną weryfikacją danych, wpływającą na dziennikarski profesjonalizm, a koniecznością nieustannego zaspokajania potrzeb odbiorców mediów w dynamicznej rzeczywistości globalnej.

 

Nie ma się czego bać

 

Tylko ponad połowa (55%) badanych dziennikarzy w Polsce zgodziła się ze stwierdzeniem, że gwałtowny przepływ informacji w mediach społecznościowych i komunikacyjny chaos w ich obrębie wynikający z braku kontroli może stanowić zagrożenie dla standardów pracy dziennikarskiej, podczas gdy w ujęciu międzynarodowym z tą tezą zgodziło się 77% ankietowanych pracowników mediów. Trzech na czterech ze wszystkich badanych dziennikarzy przyznało się, że nigdy nie uczestniczyło w żadnym szkoleniu na temat mediów społecznościowych. Pomimo to ponad połowa (55%) pytanych uważa, że posiada choćby „średnie” kompetencje do pracy z nimi, a 37% określa stan swojej wiedzy o platformach społecznościowych jako „bardzo dobry”.

Zastanawia przede wszystkim fakt stosunku polskich dziennikarzy do zagrożeń wynikających z pracy za pomocą mediów społecznościowych. Pytanie, na ile jest on wynikiem lekceważenia rozwoju technologicznego i wynikających z niego konsekwencji, na ile przejawem ignorancji, a na ile rzetelnym osądem sytuacji platform społecznościowych?

 

*****

 

Podsumowując wyniki przedstawionych wyżej badań, stwierdzić możemy, iż statystyczny polski dziennikarz okazuje się osobą przywiązaną do tradycyjnych metod pozyskiwania źródeł dziennikarskich, niekoniecznie dostrzegającą problemy związane z nowymi mediami, a przy tym (jak dotychczas) w stosunku do nich względnie nieufną. Należy docenić akcentowanie przez rodzimych pracowników mediów form zdobywania lokalnej wiedzy, jednak wydaje się rzeczą konieczną, by analiza globalnych trendów dziennikarskich została w Polsce przyjęta jako przyczynek do dyskusji nad kierunkami rozwoju dziennikarstwa. Otwarcie się na media społecznościowe nie jest zaletą samą w sobie, jednak by móc wartościować korzyści i zagrożenia z nich płynące, dziennikarze muszą być świadomi pełnego spektrum możliwości, jakie owe media dają.

Więcej o badaniu tutaj.

Zdjęcie: Ken Lee/ CC Flickr